Ugrás a tartalomhoz

Kategória:Cleistocactus

Innen: MKOE wiki
A lap korábbi változatát látod, amilyen Dr. Gyúró Zoltán (vitalap | szerkesztései) 2026. január 19., 09:29-kor történt szerkesztése után volt. (→Forrás)
(eltér) ← Régebbi változat | Aktuális változat (eltér) | Újabb változat→ (eltér)
Cleistocactus
Rendszertani besorolás
Domén Eukaryota
Ország Plantae
Klád Angiospermae
Klád Eudicots
Klád Core Eudicots
Rend Caryophyllales
Család Cactaceae
Alcsalád Cactoideae
Nemzetség-
csoport
Cereeae
Alnemzetség-
csoport
Trichocereinae
Nemzetség Cleistocactus

Tudományos név

  • Cleistocactus (Lemaire) Charles Antoine Lemaire, 1861
  • A tudományos név státusza: érvényes

A név eredete, etimológia

A nemzetség neve a görög kleistos szóból ered, amelynek jelentése zárt. Ez az elnevezés arra utal, hogy a növény virágai alig nyílnak ki, csőszerűek maradnak.

Típusfaj

  • Cleistocactus baumannii
  • Első leírása: Cereus baumannii néven Charles Antoine Lemaire írta le 1844-ben.
  • Az aktuális nemzetségbe helyezte: Charles Antoine Lemaire, 1861
Cleistocactus baumannii képgaléria

(forrás: Wikimedia Commons)

Szinonimák

  • Akersia Buining (1961)
  • Bolivicereus Cárdenas (1951)
  • Borzicactella Friedrich Ritter (1981)
  • Cleistocereus Alberto Vojtěch Frič & Curt Backeberg (1936)
  • Clistanthocereus Curt Backeberg (1937)
  • Maritimocereus Akers & Buining (1950)
  • Seticleistocactus Curt Backeberg (1963)
  • Vatricania Curt Backeberg (1950)
  • Winterocereus Curt Backeberg (1966)

Alaktani, morfológiai jellemzők

Vegetatív test

Hajtás, szár

Karcsú szárú szukkulensek, amelyek magasra növő, többnyire vékony és gyakran sokágú bokrokat alkotnak, magasságuk elérheti a 3 métert. Általában tőből elágazó cserjék, ritkábban magasabban ágaznak el és kis fává fejlődnek. A hajtások kezdetben egyenesen felfelé állnak, majd az idősebbé válva gyakran áthajlanak; általában lefekvőek, végükkel felfelé emelkednek, ritkább esetben függőlegesen csüngenek. Számos bordával rendelkeznek.

Areolák

A bordákon sűrűn elhelyezkedő areola-k találhatók. Az areola-kon általában sok finom, szőrszerű tövis ül, amelyek között néhány erősebb tövis is megfigyelhető.

Tövisek

  • Középtövis: A peremtöviseknél keményebb, szilárdabb felépítésű, de ritkán hosszú vagy durva.
  • Peremtövis: Számos finom, gyakran szőrszerű tövis alkotja.

Generatív test

Virág

A legtöbb fajnál a virágok nagy számban, egyenként jelennek meg az areola-kból. A virágok csőszerűek, a hegyük alig nyílik ki, általában csak a bibeszál és a porzók nyúlnak ki belőlük. Egyes fajoknál (a korábbi Borzicereus és Cephalocleistocactus nemzetségekből) feltűnő, erős sörte- és szőrképződésű zónákból fejlődnek ki. A megporzókhoz (kolibrik) való alkalmazkodásként a virágok hosszúak, cső alakúak, felfelé álló lepellevéllel, amelyek néha egyáltalán nem vagy csak kissé hajlanak ki a csúcsuknál, így szinte zártnak tűnnek. Gyakran enyhén zygomorph felépítésűek a tövüknél található felfelé irányuló görbület vagy a ferde virágszegély miatt. A virágszínek a zöldtől a fehéren, sárgán, narancssárgán és piroson át az ibolyáig terjednek, de a vörös árnyalatok dominálnak.

Termés

A megtermékenyítés után kialakuló, sűrűn pikkelyezett termések viszonylag kicsik.

  • Magja: A termések általában számos magot tartalmaznak.

Elterjedés és élőhely

  • Földrajzi elterjedés: Dél-Amerika hegyvidéki területein honosak, megtalálhatók Peru, Uruguay, Bolívia, Brazília, Paraguay és Argentína területén.
  • Élőhely, éghajlat, életmód, növénytársulás: Hegyvidéki területeken élnek, egészen 3000 méteres tengerszint feletti magasságig.

Érvényes taxonok és szinonimáik

# Taxonnév Típusfaj, szinonimák
1 Cleistocactus
  • Típusfaj: Cleistocactus baumannii
  • = Cleistocereus
  • = Bolivicereus
  • = Cephalocleistocactus
  • = Winteria
  • = Seticleistocactus
  • = Winterocereus
  • – Hildewintera
2 Cleistocactus baumannii
  • ≡ Cereus baumannii ≡ Aporocactus baumannii ≡ Echinopsis baumannii
  • = Cereus flavispinus
  • = Cactus flavispinus ≡ Cereus flavispinus
  • = Cereus subtortuosus
  • = Cereus colubrinus var. flavispinus
  • = Cereus tweediei
  • = Cereus baumannii var. flavispinus ≡ Cleistocactus baumannii var. flavispinus ≡ Cleistocactus colubrinus var. flavispinus ≡ Cleistocactus flavispinus
  • = Cleistocactus aureispinus
  • = Cleistocactus bruneispinus
  • = Cleistocactus jugatiflorus
3 Cleistocactus baumannii subsp. baumannii
  • = Cereus colubrinus ≡ Cereus colubrinus ≡ Aporocactus colubrinus ≡ Cleistocactus colubrinus ≡ Cereus baumannii var. colubrinus ≡ Cleistocactus baumannii var. colubrinus
4 Cleistocactus baumannii subsp. horstii
  • ≡ Cleistocactus horstii ≡ Echinopsis horstii
5 Cleistocactus baumannii subsp. santacruzensis
  • ≡ Cleistocactus santacruzensis ≡ Echinopsis santacruzensis
  • = Cereus anguinus ≡ Cleistocactus anguinus ≡ Cleistocactus baumannii subsp. anguinus
  • = Cereus grossei ≡ Cleistocactus grossei ≡ Cleistocactus colubrinus var. grossei ≡ Cleistocactus baumannii var. grossei
  • = Cleistocactus croceiflorus ≡ Cleistocactus baumannii subsp. croceiflorus
  • = Cleistocactus paraguariensis ≡ Cleistocactus baumannii var. paraguariensis
  • = Cleistocactus chacoanus ≡ Cleistocactus baumannii subsp. chacoanus
  • = Cleistocactus chacoanus var. santacruzensis
6 Cleistocactus brookeae
  • = Cleistocactus brookeae var. flavispinus
7 Cleistocactus brookeae subsp. brookeae
  • = Cleistocactus wendlandiorum
8 Cleistocactus brookeae subsp. vulpis-cauda
  • ≡ Cleistocactus vulpis-cauda
9 Cleistocactus buchtienii
  • ≡ Echinopsis buchtienii − Cleistocactus buchtienii
  • = Cereus tupizensis ≡ Cleistocactus tupizensis ≡ Cleistocactus tupizensis
  • = Cleistocactus buchtienii var. flavispinus
  • = Cleistocactus sucrensis ≡ Cleistocactus tupizensis var. sucrensis
  • = Cleistocactus angosturensis
  • = Cleistocactus ayopayanus
  • = Cleistocactus ressinianus
10 Cleistocactus candelilla
  • ≡ Echinopsis candelilla
  • = Cleistocactus candelilla var. pojoensis ≡ Cleistocactus pojoensis
  • = Cleistocactus dependens ≡ Seticleistocactus dependens
  • = Cleistocactus ianthinus
  • = Cleistocactus vallegrandensis
11 Cleistocactus hildegardiae
12 Cleistocactus hyalacanthus
  • ≡ Cereus hyalacanthus ≡ Cleistocactus hyalacanthus subsp. hyalacanthus
  • = Demnosa strausii var. luteispina
  • = Pilocereus strausii var. fricii ≡ Cleistocactus strausii var. fricii
  • = Cleistocactus strausii var. jujuyensis ≡ Cleistocactus jujuyensis ≡ Pilocereus jujuyensis
  • = Cleistocactus hyalacanthus
  • = Cleistocactus tarijensis ≡ Cleistocactus hyalacanthus subsp. tarijensis
  • = Cleistocactus compactus
  • = Cleistocactus jujuyensis var. fulvus
  • = Echinopsis nothohyalacantha
13 Cleistocactus laniceps
  • ≡ Cereus laniceps ≡ Borzicactus laniceps
  • = Cleistocactus laniceps var. plurispinus
14 Cleistocactus luribayensis
  • = Cleistocactus glaucus
  • = Cleistocactus glaucus var. plurispinus
  • = Cleistocactus granjaensis
15 Cleistocactus morawetzianus
  • ≡ Echinopsis morawetziana
  • = Cleistocactus morawetzianus var. pycnacanthus
  • ≡ Cleistocactus pycnacanthus
  • = Corryocactus heteracanthus
  • = Cleistocactus villaazulensis
16 Cleistocactus orthogonus
17 Cleistocactus parviflorus
  • ≡ Cereus parviflorus ≡ Echinopsis parviflora
  • = Cereus areolatus
  • = Cleistocactus areolatus
  • = Cleistocactus herzogianus ≡ Cleistocactus areolatus var. herzogianus ≡ Cleistocactus parviflorus var. herzogianus
  • = Cleistocactus fusiflorus
  • = Cleistocactus parviflorus var. aiquilensis
18 Cleistocactus parviflorus subsp. parviflorus
19 Cleistocactus parviflorus var. comarapanus
20 Cleistocactus piraymirensis
  • ≡ Seticleistocactus piraymirensis ≡ Cleistocactus candelilla subsp. piraymirensis
  • = Cleistocactus muyurinensis
21 Cleistocactus pungens
  • = Loxanthocereus brevispinus
  • = Cleistocactus brevispinus
22 Cleistocactus reae
  • = Cephalocleistocactus chrysocephalus ≡ Cleistocactus chrysocephalus
  • = Cephalocleistocactus schattatianus
  • = Cleistocactus variispinus
23 Cleistocactus ritteri
  • − Cleistocactus ritteri − Cephalocleistocactus ritteri
  • = Cleistocactus viridiflorus
  • = Cleistocactus palhuayensis
  • = Cleistocactus palhuayensis var. camachoensis
24 Cleistocactus samaipatanus
  • ≡ Bolivicereus samaipatanus ≡ Borzicactus samaipatanus ≡ Echinopsis samaipatana
  • = Bolivicereus samaipatanus var. multiflorus ≡ Borzicactus samaipatanus var. multiflorus
  • = Bolivicereus brevicaulis
  • = Bolivicereus croceus
  • = Bolivicereus rufus
  • = Cleistocactus samaipatensis
25 Cleistocactus samaipatanus subsp. divi-miseratus
  • ≡ Bolivicereus samaipatanus var. divi-miseratus ≡ Borzicactus samaipatanus var. divi-miseratus ≡ Bolivicereus samaipatanus subsp. divi-miseratus
26 Cleistocactus samaipatanus subsp. samaipatanus
27 Cleistocactus smaragdiflorus
  • ≡ Cereus smaragdiflorus ≡ Cereus colubrinus var. smaragdiflorus ≡ Cereus baumannii var. smaragdiflorus ≡ Cereus colubrinus var. smaragdiflorus
  • = Cleistocactus smaragdiflorus var. flavispinus
  • = Cleistocactus parapetiensis
  • = Cleistocactus ×rojoi ≡ Cleistocactus smaragdiflorus f. rojoi
  • = Cleistocactus azerensis
  • = Cleistocactus ×villamontesii ≡ Cleistocactus ' ×villamontesii var. longiflorior
  • = Cleistocactus smaragdiflorus var. gracilior
  • = Cleistocactus villamontesii var. longiflorior
  • = Cleistocactus ferrarii
28 Cleistocactus strausii
  • ≡ Pilocereus strausii ≡ Cereus strausii ≡ Borzicactus strausii ≡ Demnosa strausii ≡ Denmoza strausii ≡ Cephalocereus strausii
  • = Pilocereus strausii f. cristatus
  • = Cleistocactus nivosus
  • = Echinopsis nothostrausii
29 Cleistocactus tominensis
  • ≡ Cereus tominensis ≡ Borzicactus tominensis ≡ Borzicactus tominensis ≡ Echinopsis tominensis
  • = Cleistocactus mendozae
  • = Cleistocactus capadalensis
30 Cleistocactus tominensis subsp. micropetalus
  • ≡ Cleistocactus micropetalus
  • = Cleistocactus crassicaulis
  • = Cleistocactus viridialabastri
  • = Cleistocactus clavicaulis
  • = Cleistocactus crassicaulis var. paucispinus
31 Cleistocactus tominensis subsp. tominensis
32 Cleistocactus winteri
  • = Winteria aureispina ≡ Winterocereus aureispinus ≡ Hildewintera aureispina ≡ Loxanthocereus aureispinus ≡ Borzicactus aureispinus ≡ Cleistocactus aureispinus
33 Cleistocactus winteri subsp. colademono
  • = Hildewintera colademononis ≡ Cleistocactus colademononis ≡ Winterocereus colademononis ≡ Borzicactus colademononis
  • − Hildewintera polonica − Hildewintera polonica
34 Cleistocactus winteri subsp. winteri

Megjegyzés
A Cactaceae checklist-ben a következő karakterek a növénytani nomenklatúra szinonimáihoz kapcsolódó jelentéssel bírnak:

  • „≡” (háromvonalas egyenlőségjel): ez a jel a nomenklaturális szinonimát jelöli. Azt jelenti, hogy a két név ugyanarra a típuspéldányra (type specimen) vonatkozik, azaz formálisan ugyanaz a név, csak át lett sorolva egy másik nemzetségbe vagy más rangra.
  • „=” (egyenlőségjel): ez a jel egy taxonómiai szinonimát jelöl. Azt jelenti, hogy a két név külön típuspéldányhoz tartozik, de a jelenlegi taxonómiai értelmezés szerint ugyanazt a fajt vagy taxont képviselik.
  • A „–” (kötőjel) azt jelzi, hogy az adott név „excluded” vagy „unplaced” státuszú:
    • nem fogadják el érvényes névként,
    • nem lehet egyértelműen besorolni,
    • bizonytalan eredetű,
    • vagy nem tartozik a családba.

Forrás: A Cactaceae checklist a https://caryophyllales.org/ 2021-es kiadásakori adatokat tartalmazza.

Forrás